موجوديت تاريخي و جغرافيايي دولت سعودي :
هنگامي كه دولت كنوني سعودي در اوايل دهه سي قرن بيستم اعلام موجوديت كرد پادشاه وقت سعودي(ملك عبدالعزيز بن سعود) مناطق مختلفي از كشور را كه از نظر جمعيت و فرهنگ و تاريخ با يكديگر تفاوت بسيار داشتند يكپارچه كرد. مهمترين اين مناطق عبارت بودند از :
1. منطقه نجد كه آل سعود پس از ........
2. منطقه احساء و قطيف در شرق عربستان كه شيعيان در آن حضوري بارز ........
3. منطقه حجاز كه قرنها تحت حكمراني ..........
4. منطقه عسير (ابها، نجران و جيزان در جنوب) كه داراي ارتباط ........
از دهه سي قرن بيستم خانواده سلطنتي آل سعود كه از “نجد” برخاسته بودند با سلفيها(وهابيها) متحد شدند و حكومت خود را بر كل عربستان گستردند. با اكتشاف نفت، ثروت بسياري به منطقه سرازير شد و اهميت عربستان در تحولات منطقه و جهان اسلام دوچندان شد و اين كشور علاوه بر ايفاي نقش سياسي و اقتصادي بين المللي و منطقه اي به ايفاي نقش ديني نيز دست زد و .......
جريانهاي اسلامي در عربستان :
در اوايل دهه هفتاد، جريانهاي اسلامي در همه كشورهاي اسلامي از جمله عربستان به طور روزافزون مشغول فعاليت شدند. اين جريانها داراي گرايشهاي مختلف از قبيل گرايش اخواني و سلفي ، ميانه رو و تندرو ، سنتي و اصلاحي بودند. .......
اسلامگرايي در عربستان با افراطي گري و تعصب همراه بود. .... اينكه گروهي از سلفي ها “عكس گرفتن” را ....... حرام دانستند و ........ همچنين برخي از اسلامگراهاي مرتبط با اخوان المسلمين، محافل مخالف دولت سعودي را تشكيل دادند و ........
سلفي هاي اصلاح طلب :
دامنه سلفي گري به برخي از گروههاي اسلامي كه در اصل از اخوان ناشي شده يا به موازات آن شكل گرفته بودند نيز كشيده شد. اين گروهها را كه عمدتا بر اساس تعامل با دولتهاي عربي و اسلامي پايه ريزي شده اند مي توان “ نو سلفي ها “ ناميد. اين گروهها گرچه از ميراث فكري و رفتاري اخوان و سلفيه برخوردارند اما به كلي داراي تركيب جديدي هستند كه عملا نه سلفي است نه اخواني. از اين رو ..........
اين جريان جديد (نو سلفي ها) شامل شخصيتها و گروههاي مختلفي است و نقطه مشترك همه آنها دعوت به “اصلاحات” و “اعتدال” است. اين گروهها در سالهاي اخير از رويكرد ...........
تشيع در عربستان :
اساسا نقطه آغاز تشيع در جهان اسلام حجاز و به طور مشخص مدينه منوره بوده است كه گروهي از صحابه پيامبر(ص) همچون ابوذر و سلمان و مقداد و عمار و ... - به پيروي از نص و اشاره پيامبر اعظم(ص- ) هسته اوليه تشيع را در مدينه تشكيل دادند. بعدا در همان قرن اول تشيع به عراق و ايران نيز راه يافت ولي همواره در مدينه نيز گروهي از شيعيان حضور داشتند. امروزه نيز .........
شيعيان حدود %10 از مردم عربستان را تشكيل مي دهند يعني جمعيت آنها حدود 2 مليون و هفتصد هزار نفر است. آنان غالبا در مناطق شرقي (احساء ، قطيف) سكونت دارند. اين مناطق در سال ..........
شدت تنش ميان شيعه و سلفيه :
تنش بين شيعه و سلفيه(وهابيها) از سال 1926م كه قبايل اخوان سلفي فعاليت خود عليه ملك عبدالعزيز سعودي را آغاز كردند شدت يافت. آنان در يك گردهمايي ..........
مسئله شيعه بهانه اي براي وهابيها :
وهابيها همواره از ارتباط تاكتيكي خود با دولت سعودي در رنج بوده اند. آنان بر پايه توافق تاريخي كه بين محمد بن سعود ( نياي آل سعود) و شيخ محمد بن عبدالوهاب (بنيانگذار وهابيت) انجام گرفت مجبور به همكاري با دولت سعودي بودند. اما به تدريج فهميدند كه آل سعود در اثر اقتضائات زمان به دنبال كاستن نفوذ آنان هستند بنابراين سعي كردند بهانه هايي را براي امتياز گرفتن از آنان مطرح كنند. يكي از بهانه ها كه وهابيها براي امتياز گرفتن از آل سعود مطرح مي كنند مسئله شيعه است. قبايل وهابي در سال 1925م در راستاي چالشهاي خود با دولت سعودي از ملك عبدالعزيز خواستند كه از انجام شعاير شيعيان احساء جلوگيري كند و ..........
بسياري از تحليلگران بر آنند كه مشكل اقليتها در عربستان سعودي منحصر به شيعيان نيست بلكه ساير اقليتها مانند اسماعيلي ها و زيدي ها و طريقه هاي صوفيه مثل نقشبنديه و حتي شافعي ها ، حنفي ها و مالكي ها نيز از آن رنج مي برند. ..........
فعاليتهاي شيعيان عربستان :
در سال 1968م گروهي از شخصيتهاي شيعه جنبش “طلائع الرساليين” را تاسيس كردند كه از دل آن در سال 1975م سازمان “الثوره الاسلاميه” بيرون آمد. همچنين شيعيان عربستان در سال 1400ق دست به مخالفتها و نا آرامي عليه دولت سعودي زدند كه سركوب و بسياري از آنها دستگير ، شكنجه و شهيد شدند.
سازمان “الثوره الاسلاميه”(انقلاب اسلامي) پس از جنگ خليج فارس(اوايل دهه نود) از شكل انقلابي خود فاصله گرفت و نام خود را به “الحركه الاصلاحيه” (جنبش اصلاح طلب) تغيير داد ....... “شيخ حسن صفار” كه مقيم دمشق بود رهبري سياسي آنها را بر عهده داشت و ..........
.... سرانجام در اثر فعاليتهاي اين جنبش و پس از جنگ خليج فارس، دولت عربستان مجبور شد به بهبود روابط با آنان اقدام كند بنابراين در سال 1413ق/1993م مذاكراتي براي بهبود روابط آغاز شد. در نتيجه اين مذاكرات 40 تن از زندانيان سياسي شيعه آزاد شدند و اجازه ورود اعضاي جنبش به داخل كشور را صادر شد و دولت بررسي مطالبات شيعيان را آغاز نمود.
اكنون كه بيش از 15 سال از آن تاريخ مي گذرد هنوز اكثر مطالبات شيعيان يا محقق نشده يا در حد نازلي تحقق يافته است. ......... شيعيان در ساخت مساجد آزادند اما بازسازي مراقد امامان بقيع(ع) و ساخت حسينيه همچنان ممنوع است. در امور ديني مثل نماز جماعت و جمعه و جلسات قرآن آزادي وجود دارد. هر چند اگر احساس شود كه اين فعاليت ها در حال گسترش است، جلوگيري مي كنند. در مناطقي كه شيعيان در اقليت هستند، محدوديت ها بيشتر است. اهانتهاي نويسندگان سلفي به شيعيان در روزنامه ها و شبكه هاي تلوزيوني و سايتهاي اينترنتي عربستان همواره بوده و ..........
در سالهاي اخير از سوي علماي شيعه تلاشهايي صورت گرفته كه با علماي ميانه رو وهابيت ارتباط برقرار شود تا حساسيت آنها به تشيع كاهش يابد اما ..........
نحوه برخورد دولت عربستان با شيعه مربوط به شخص ملك فهد يا ملك عبدالله نيست. در ديدگاه دولت ......
روزنامه رسالت مورخه 21-10-87
براي مطالعه متن كامل اينجا را كليك كنيد.
ادامه مطلب